بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت اول :
عقل موهبت بزرگی است که خداوند متعال در وجود انسان سرشته است انسان را اینگونه خلق نموده است.
عقل، حجّت درونی و پیامبر دورنی خدا بر انسان می‌باشد، چنان که حضرت امام کاظم علیه السلام فرمود: انّ للّه على النّاس حجّتين حجّة ظاهرة و حجّة باطنة فامّا الظّاهر فالرّسل و الانبياء و الائمة عليهم السّلام وامّاالباطنة فالعقول- راى خداوند دو حجّت بر مردم است،حجّتى آشكار و حجّتى پنهان. امّا حجّت آشكار،پيامبران و رسولان و ائمه (عليهم السلام) هستند و امّا حجّت باطن، عقلها و خردها مى‌ باشند.(اصول كافى؛ ج 1؛ ص 16)
عقل، از عقال، به معنای محکم بسته شدن می‌باشد؛ و و زانو بند شتر را نیز از این جهت عقال گویند که مانع از حرکت بی‌ جای شتر می‌شود. از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده است که عقل راعقل نامیدند،زیرا زانوی شهوت و غضب را عقال نموده و از سرکشی آن جلوگیری می‌ کند.
اما برای عقل، از جوانب گوناگون، دسته‌بندی‌ها و تعاریفی صورت پذیرفته که نشان می‌دهد، اگر چه ما به تمامی این اقسام عقل می‌ گوییم، اما یک چیز یا عین هم نیستند؛ مانند:
عقل نظری؛که راهنمای بشردر شناخت هستی می‌باشد. این عقل است که مبتنی بر دلایل، اثبات می‌ کند و حکم می‌دهد که خدا، وحی، نبوت، ولایت و امامت و قیامت حقیقت دارند، پس باید وحی نیز نازل شود و باید به آن اعتماد نمود.
مسئولیت اندیشه‌ورزی را عهده‌دار است.تصور، تصدیق، قضیه، قیاس، استدلال، برهان و مانند آن، امور نظری و علمی، شئون عقل نظری می‌ باشند.
عقل عملی؛ همان نیروی تدبیر و مدیریت است که اگر ریشه‌ یابی شود، به عقل نظری تکیه دارد و انگیزه و اراده را متکفل است. البته به این معنا نیست که هر گونه تدبیر و مدیریتی در امور شخصی، از عقل عملی نشأت می‌گیرد، چرا که بسیاری عقل را تعطیل کرده و هوای نفس را بر مملکت وجود حاکم می‌نمایند.
عقل دینی، آیت الله جوادی آملی: اگر محدوده‌ درک عقل، مسائل درون دینی یعنی مسائل اخلاقی، سیاسی، حقوقی یا معارف الهی باشد - که انبیاء به‌عنوان هدایت آسمانی فراسوی انسان‌ها قرار داده‌اند - می‌ توان آن را عقل دینی نامید.‌
عقل تجریدی و تجربی - عقل برهانی و عقل عرفی نیز از تقسیمات دیگر می‌باشد.
اما، از منظری دیگر، تقسیمات کلّی دیگری نیز برای عقل وجود دارد، مانند گونه‏های چهارگانه عقل تجربی، نیمه تجریدی، تجریدی و ناب.
عقل معاش : آدمی، در این دنیا زندگی می‌کند و با اهداف، آمال و البته مشکلات بسیار دنیوی مواجه است که باید با تفکر و تعقل از پیش‌رو بردارد.(ادامه دارد...)