مالیات پنهان در اقتصاد ایران مفهوم دارد اما یارانه پنهان

مالیات پنهان در اقتصاد ایران مفهوم دارد اما یارانه پنهان خیر!

یک مفهومی که در اقتصاد ایران نادیده گرفته می شود، مفهومی تحت عنوان مالیات پنهان است که دقیقا نقطه مقابل یارانه پنهان است. مفهوم مالیات پنهان که دولت ها با خلق تورم از جامعه می گیرند، به شرح زیر است:

اگر در کل جامعه فقط 10 واحد کالا و 10 واحد پول داشته باشیم، به‌طور متوسط قیمت هر کالا، یک واحد پول خواهد بود. اگر بانک مرکزی 10 واحد جدید و اضافه پول انتشار دهد و میزان عرضه کالا هم همان 10 واحد بماند و سپس دولت به عنوان متقاضی در اقتصاد وارد شود، طبعا ما 20 واحد پولی و 10 واحد کالا داریم و اینجا به‌طور متوسط قیمت کالا‌ها دو واحد پولی خواهد بود.

در این شرایط افراد قبلی، نصف قبل، قدرت خرید خواهند داشت و لذا نصف شرایط قبل کالا نصیبشان می‌شود و 5 واحد از 10 واحد کالا را بانک مرکزی خواهد برد! با نشر پول، چون میزان کالا ثابت بوده، ناشر پول نصف کالا‌ها و نصف قدرت خرید جامعه را به خود اختصاص داده است.

 با این مکانیزم اصطلاحا می‌گویند 5 نفر اول، مالیات پنهان یا مالیات تورمی به بانک مرکزی داده‌اند. این مبنای نظری «مالیات پنهان» است. بنابراین دولت ها با بی انضباطی پولی و مالی و خلق تورم دائما در حال اخذ مالیات پنهان هستند.

البته حالت دیگری هم داریم؛ اینکه ظرفیت‌های خالی و آماده‌به‌کار در تولید کالا داشته باشیم، و ورود نقدینگی اضافه، به تولید مضاعف و متناسب با رشد نقدینگی منتهی شود. در این شرایط افزایش قیمت نداریم. ناشر پول گرچه در اینجا میزان تولید اضافه بر قبل را به خود اختصاص خواهد داد و این باز مصداق مالیات پنهان هست، اما «مالیات تورمی» نیست. حالت بین این دو حالت هم ممکن است که بخشی از کالا‌ها را ناشر پول بگیرد و مقادیری هم قیمت بالا برود. دقت کنید کسی که حق آقایی دارد و مردم به او اعتماد می‌کنند، می‌تواند مالیات پنهان بگیرد.