.

.
نگاه فوق تخصص گوارش و کبد

دکتر ناصر ابراهیمی دریانی

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران

بدنسازی یکی از ورزشهای مورد علاقه جوانان است
تمایل به داشتن اندام عضلانی
وحجیم باعث شده بسیاری از آنها بدون توجه به عوارض و مشکلات کوتاه‌مدت و بلندمدت داروهای هورمونی به مصرف این مواد روی بیاورند.
یکی از این داروهای،هورمون تستوسترون و مشتقاتش است که مصرف آن عوارض شدیدی دارد
در چند سال اخیر تعداد زیادی از ورزشکاران این هورمون را که در دسته هورمون‌های آنابولیزان قرار دارد،
استفاده می‌کنند و ناآگاهی آنها از عوارض متعدد تستوسترون باعث شده مصرف آن به خصوص بین علاقه مندان بدنسازی فراگیر شود.
اغلب این افراد پس از یک یا چند دوره مصرف، به دلیل بروز مشکلات مختلف مجبور به مراجعه به پزشک می‌شوند.

مصرف هورمون تستوسترون در ورزشکارانی که از آن برای افزایش توده عضلانی خود استفاده می‌کنند، باعث
افزایش میزان آنزیم‌های کبدی،
زردی شدید،
غلظت هماتوکریت،
خارش‌های طولانی مدت،
یرقان کلستاتیک،
سیروز یا حتی سرطان کبد شود
خیلی از ورزشکارانی که مثلاً زمینه تومور آدنوم در کبد داشته‌اند،
در پی مصرف این هورمون به سرطان کبد مبتلا شده‌اند.

علاوه بر این، هورمون تستوسترون می‌تواند باعث
بزرگ شدن پستان‌ها،
بروز اختلال‌های چربی،
بی‌نظمی در میزان الکترولیت‌ها
و افزایش کلسیم در بدن شود.
ثابت شده مصرف این هورمون خطر ابتلا به سرطان پروستات را به خصوص در افرادی که مشکلاتی مثل هیپوتروفی پروستات دارند، افزایش دهد.
آنچه بیش از همه در مورد مصرف تستوسترون برای متخصصان گوارش نگران کننده است، عوارض کبدی این هورمون است
زیرا این عوارض ممکن است تا مدت‌ها آثار بالینی خود را نشان ندهد
و بدن فقط دچار خارش شود و فرد زمانی از مشکل خود با خبر شود که کار از کار گذشته و به درمان‌های جدی و حتی پیوند کبد نیاز باشد.

تستوسترون که یکی از هورمون‌هایی است که به طور طبیعی در بدن ترشح و باعث بلوغ مردان می‌شود ولی برخی افراد برای افزایش بافت عضلانی،
آن را تزریق می‌کنند در حالی که مقدار بیش از حد طبیعی این هورمون بر سلول‌های هپاتوسیت کبد اثر می‌گذارد و باعث ایجاد عوارض جدی در این اندام می‌شود .

عده‌ای گمان می‌کنند عوارض مربوط به تزریق تستوسترون پس از دوره طولانی مصرف این هورمون بروز می‌کند،
در حالیکه بروز این عوارض به دوز مصرف بستگی ندارد
و
گاهی حتی با یکی یا دو بار تزریق ظاهر می‌شود حتی افرادی که محدود از این هورمون استفاده می‌کنند، از عوارض آن در امان نیستند.
بهترین روش درمان مشکلات و عوارض ناشی از مصرف آن قطع فوری مصرفش است.
.