‎یک پروفسور فرانسوی در جشن بازنشستگی اش در دانشگاه سوربن

‎یک پروفسور فرانسوی در جشن بازنشستگی اش در دانشگاه سوربن فرانسه چنین گفت

من عمرم را وقف ادبیات فارسی ایرانی کردم و برای اینکه به شما اساتید و روشنفکران جهان توضیح دهم که این ادبیات عجیب چیست ، چاره ای ندارم جز اینکه به مقایسه بپردازم و بگویم که ادبیات فارسی بر چهار ستون اصلی استوار است :

فردوسی ، سعدی ، حافظ و مولانا .

فردوسی ، هم سنگ و همتای هومر یونانی است و برتر از او .

سعدی ، آناتول فرانس فیلسوف را به یاد ما می آورد و داناتر از او .

حافظ با گوته ی آلمانی قابل قیاس است ، که او خود را ، شاگرد حافظ و زنده به نسیمی که از جهان او به مشامش رسیده ، میشمارد .

اما مولانا ، در جهان هیچ چهره ای را نیافتم ، که بتوانم مولانا را به او تشبیه کنم ، او یگانه است و یگانه باقی خواهد ماند ، او فقط شاعر نیست ، بلکه بیشتر جامعه شناس است و روانشناسی کامل ، که ذات بشر و خداوند را دقیق می شناسد ، قدر او را بدانید و به وسیله ی او خود و خدا را بشناسید .

‎ من اگر تا پایان عمرم دیگر حرفی نزنم ، همین شعر برای همیشه کافی است :

‎باران که شدی مپرس ، این خانه کیست

‎سقف حرم و مسجد و میخانه یکیست

‎باران که شدی ، پیاله ها را نشمار

‎جام و قدح و کاسه و پیمانه یکیست

‎باران ! تو که از پیش خدا می آیی !

‎توضیح بده عاقل و فرزانه یکیست ؟

‎بر درگه او چونکه بیفتند به خاک

‎شیر و شتر و پلنگ و پروانه یکیست

‎با سوره ی دل ، اگر خدا را خواندی

‎حمد و فلق و نعره ی مستانه یکیست

‎از قدرت حق ، هر چه گرفتند به کار

‎در خلقت حق ، رستم و موریانه یکیست

‎گر درک کنی ، خودت خدا را بینی

‎درکش نکنی ، کعبه و بتخانه یکیست