مقام با عظمت انسان در جهان هستی از نگاه قرآن

مقام با عظمت انسان در جهان هستی از نگاه قرآن
خداوند در قرآن می فرماید: «و لقد مکناکم فی الأرض و جعلنا لکم فیها معیش قلیلا ما تشکرون؛ و ما تسلط و مالکیت و حکومت بر زمین را برای شما قرار دادیم و انواع وسایل زندگی را برای شما فراهم ساختیم اما کمتر شکرگزاری می کنید.» (اعراف/ 10) و این همه موهبت را به جا مصرف نمی نمائید. در این آیه و آیات بعد، انسان و عظمت و اهمیت مقام او و چگونگی آفرینش این نوع و افتخاراتی که خداوند به او داده، و پیمانهائی که در برابر این همه نعمت از او گرفته است، مورد بحث قرار می گیرد، تا از این راه پایه های تربیت و تکامل او محکمتر گردد. خداوند در این آیه می گوید: ما مالکیت و حکومت، و تسلط شما را بر زمین، مقرر داشتیم (و لقد مکناکم فی الارض) و انواع وسائل زندگی را برای شما در آن قرار دادیم (و جعلنا لکم فیها معایش) اما با این حال کمتر شکر این همه نعمت و موهبت را به جای می آورید. (قلیلا ما تشکرون)
تمکین، تنها به این معنا نیست که شخصی را در محلی جای دهند، بلکه به این معنی است که تمام وسائل کار را در اختیار او بگذارند، به او قدرت و توانائی بخشند، ابزار کار را فراهم کنند و موانع را برطرف سازند، به مجموع اینها کلمه تمکین اطلاق می شود، درباره یوسف در قرآن مجید می خوانیم: «وکذلک مکنا لیوسف فی الارض؛ این چنین یوسف را در سرزمین مصر تمکین بخشیدیم.» (یوسف/ 21) و همه گونه قدرت در اختیار او قرار دادیم. این آیه مانند بعضی دیگر از آیات قرآن، پس از ذکر نعمتهای پروردگار، مردم را دعوت به شکرگزاری می کند، و ناسپاسی آنها را نکوهش می نماید.
خداوند در جای دیگر می فرماید: «و لقد کرمنا بنی ادم و حملنهم فی البر و البحر و رزقنهم من الطیبت و فضلنهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا* یوم ندعوا کل أناس بإممهم فمن أوتی کتبه بیمینه فأولئک یقرءون کتبهم و لا یظلمون فتیلا* و من کان فی هذه أعمی فهو فی الاخرة أعمی و أضل سبیلا؛ ما بنی آدم را گرامی داشتیم و آنها را در خشکی و دریا (بر مرکبهای راهوار) حمل کردیم، و از انواع روزیهای پاکیزه به آنها روزی دادیم، و بر بسیاری از خلق خود برتری بخشیدیم. به یاد آورید روزی را که هر گروهی را با پیشوایشان می خوانیم، آنها که نامه عملشان به دست راستشان است آن را (با شادی و سرور) می خوانند و سر سوزنی به آنها ظلم و ستم نمی شود. اما آنها که در این جهان (از دیدن چهره حق) نابینا بودند در آنجا نیز نابینا هستند و گمراه تر.» (اسراء/ 70- 72)
منبع: سایت دایره المعارف طهور