هه لو و قالاو

هه لو و قالاو
بخشی از قصیده عقاب و کلاغ


وه رز، وه رزی زه ردی پایزه
ئاسمان دلگیر، بی ده نگ، زه وی سارد و خه ماوی 
وه ک ئه وه یه تومی مه رگ له سه ر دارستانی سه وز وه ریوه 
وه ک فرمیسکی ئاخی مروف، بو روژ ره شی خوی 
داوه رانی گه لاکان له چاوی دارستان 
هه تاوی بی هیز وه ک دواکه نینی شورشگریک، تی شکاو و به زاو له شه ر 
بناری ووشکی کیوه کان 
ده نگی کروزانه وه ی چه قه ل و با، شیونی مردنه 
که له ناو پرچه کانی دارستانی نه خوشه پربووه 
خه ریکه مه رگ دیت، له رزه که وته گیانی 
له گه ل خوی قسه ی کرد پیره هه لو 
خه ریکه مه رگ دیت 
له سه ر به ردیک له لووتکه ی کیویک راوه ستا بوو پیره هه لو
له گه ل ترس و خوف
چاوه کانی هیلانه ی به رزی و گه وره یی دنیا بوو
مه رگ خه ریکه دیت
ئه گه ر تاله، ئه گه ر ناحه ز، ئه گه ر ناشیرین
کلیلی ئه م نهینیه نادیاره
ئه و که سه حه ز ئه کات دنیا خوش بیت
ئه و که سه به دوای به رزی و گه وره یی و دادپه روه ری ئه گه ریت
ئه و که سه که له لووتکه یه
و به شوین ریگه ی عیشقه 
ژیان وه ک باخیک گول به گول بونی ئه کات 
داخی داخان، ته مه ن کورت و بی دواروژ 
مه رگ خه ریکه دیت
دیسانه وه له گه ل خوی قسه ی کرد و دلی پربوو له خه م
مه رگ خه ریکه دیت، ریگه یکتر نیه
ژیانم خوش گه ره گه، ده رمانی ئه م ئیش و ئازاره لای کیه
ژیان جوانه، زه وی و دارستان و کیوه کان گیان به خش 
چیروکی ئاوی ژیان به خش، له کوینه ی دنیایه 
به بیری هات له خواره وه، له بنی کیو
له قه راخ زه لکاویک بوگه ن، پیره قالاو هیلانه ی هه یه
ژیانیک زورترله سه دسالی هه یه و هیشتا ماوه
سه ری له ناو لاشه ی بوگه نی مردووانه 
خولته که ر و رواله تباز و ه ک ئاژه لانه
هاوده م و هاونشینی خیلی لاشخورانه
بی هیزه له فرین 
بویه سه رباری زه لکاوی بوگه نه 
ماموستای نوکته و چیروکه
مه رگ خه ریکه دیت و قالاو، رازی ژیان ئه زانیت 



برگردان به فارسی

فصل، فصل زرد پاییز است
آسمان خاموش و غمگین 
زمین سرد و حزین است
انگارافشانده بذر مرگ روی عمر خرم و سبز جنگل
چون اشک آن‌گاه که انسانی به حسرت و آه
روز تلخ مرگ خود را
می‌ریزد از چشم جنگل دانه‌های برگ
آفتاب بی‌جان
چون آخرین لبخند یک سردار، در روز شکست
بر لبان تیره کوهسار خشکیده است
زوزه مرموز و نحس شغال باد، زاری مرگ است
که میان گیسوان جنگل بیمار پیچیده است
مرگ می‌آید، لرزه‌اش بر جان
او به خود می‌گوید و در خویش می‌لرزد عقاب پیر
مرگ می‌آید
روی سنگی بر بلندای کوه ایستاده است
با همه ترسی که دارد
لیکن دیده‌هایش آشیان عالم‌گیر شوکت و فخر است
مرگ می‌آید
آه چه تلخ و زشت
و کلید رمز این قفل رازآمیز ناپیداست
آنکه می‌خواهد جهان را شاد
آنکه می‌جوید به زیر گنبد گیتی
بزرگواری عدل و شکوه و داد را
آنکه در اوج‌هاست وسلوک عشق می‌پوید
زندگی را چون باغ گل به گل مستانه و خرم‌پذیراست
ای دریغ عمر او کوتاه و بی‌رویاست
مرگ می‌آید
باز با خود گفت و دلش را یک غم تلخ در بند چنگالش افشرد
مرگ می‌آید، راه و فراری نیست
زندگی را دوست می‌دارم، داروی این اندوه در دست کیست؟
آسمان زیبا، زمین زیبا 
جنگل و کوهسار جان‌افزا
در کدامین سوی این دنیاست آن فسون و افسانه 
آب زندگی‌بخش 
یادش آمد زیر پای کوه
در کران بوی گند مردابی
آشیان دارد کلاغی پیر و فرتوت
زندگی کرده است و بسیار سال از صد افزون 
ولیکن همچنان مانده است
سر درون چرک لاشه‌های مرداران
چاپلوس و دم جنبان، جانورخو
همنشین با خیل بدکار کفتاران
او ندارد قدرت پرواز
در توجیه مرداب گند وعفونت‌زا
پیری نکته‌دان و حکایت‌ساز
مرگ می‌آید و کلاغ پیر خوب می‌داند که راز زندگی در چیست



#کورد
#کوردستان
#فرهنگ
#تمدن
#اصالت