با یک مقدمه از پست قبل می پردازیم به موضوع بحث امشب 👇 👇

با یک مقدمه از پست قبل می پردازیم به موضوع بحث امشب 👇 👇 👇

#اخلاق_و_آزادی


آیا اخلاق، آزادی انسان را محدود می کند و این محدودیت به سود یا زیان اوست ❓

بحثهای زیادی در این رابطه شده است، که به اعتقاد ما بسیاری از این بحثها ناشی از تفسیرهای نادرستی است که برای معنی آزادی شده و می شود، از جمله 👇 👇 👇


1 - گاه گفته می شود 👈 اخلاق از آن نظر که انسان را محدود می کند مانع پرورش استعدادها است ❗ ️


2 - و گاه گفته می شود 👈 اخلاق غرائز را سرکوب می نماید تا سعادت واقعی فرد محقق گردد، در حالی که اگر این غرائز لازم نبود، خدا آن را خلق نمی کرد ❗ ️


3 - و گاه می گویند 👈 برنامه های اخلاقی با فلسفه اصالت لذت مخالف است و می دانیم هدف آفرینش همان لذّت است که انسان باید به آن برسد ❗ ️


4 - و گاه در نقطه عکس آن گفته می شود 👈 اساساً بشر آزاد نیست و همیشه تحت عوامل جبری گوناگونی قرار دارد؛ بنابراین، نوبتی به توصیه های اخلاقی نمی رسد ❗ ️


5 - و بالاخره گاه می گویند 👈 بنای اخلاق دینی روی اطاعت فرمان خدا به خاطر ترس یا طمع است، و اینها جنبه ضدّ اخلاقی دارد ❗ ️


این سخنان ضد و نقیض، از یک سو نشان می دهد که ارزیابی صحیحی درباره اصل مفهوم آزادی نشده و از سوی دیگر، اخلاق دینی بویژه اخلاق اسلامی و پشتوانه های آن بخوبی مورد دقّت قرار نگرفته است.

به همین دلیل، باید نخست به سراغ مسئله آزادی برویم.

چرا انسان آزادی را با تمام وجودش می طلبد ❓

چرا انسان باید آزاد باشد ❓

اساساً آزادی چه نقشی در پرورش روح و جسم دارد ❓

فلسفه آزادی چیست ❓


پاسخ همه این سؤالات بطور خلاصه این است که 👈 در درون وجود انسان، استعدادها و شایستگیها و نیروهای بالقوّه ای نهفته شده که بدون آزادی هرگز شکوفا نمی شود، به همان دلیل که انسان خواهان شکوفایی استعدادها و تکامل است خواهان آزادی که وسیله نیل به آن است می باشد.


ولی آیا این آزادی که باعث شکوفایی استعدادهای خلّاق است آزادی بی قید و شرط است یا آزادی هدایت شده و توأم با برنامه ریزی ❓

این مطلب را با ذکر یکی دو مثال توضیح می دهم 👇 👇 👇


باغبانی را فرض کنید که برای پرورش انواع گلها و میوه ها دامن همّت به کمر زده است، بذر افشانده، نهال غرس کرده و درختان را به موقع آبیاری می کند، بدیهی است اگر این درخت در فضای آزاد نباشد و از هوا و نور آفتاب و دانه های باران استفاده نکند و یا ریشه های آن در اعماق خاک آزادانه پیشرفت ننماید و با سنگ و موانع دیگر رو به رو شود هرگز نه گلی نصیب باغبان می شود و نه میوه ای؛ بنابراین، آزادی ریشه ها و ساقه ها و شاخ و برگها برای شکوفا شدن استعدادهایشان ضروری است.❗ ️❗ ️❗ ️



امّا گاه ممکن است این درخت شاخه های اضافی نامناسبی پیدا کند، و یا از مسیر رشد واقعی منحرف و کج و معوج شود، باغبان قیچی باغبانی را به دست می گیرد و بدون هیچ ملاحظه و ترحمی شاخه های اضافی را که تنها فایده اش گرفتن نیروی درخت و تضعیف آن است قطع می کند. هیچ کس نمی تواند به این باغبان اعتراض کند که چرا درخت را آزاد نگذاردی که هرگونه می خواهد شاخ و برگ بیاورد.


و نیز درخت کج و معوج را با چوب صاف و مستقیم محکم می بندد تا صاف شود و هیچ آدم عاقلی نمی تواند به او ایراد بگیرد چرا درخت را در بند کردی و جلو او را گرفتی؛ زیرا او در جواب می گوید 👈 درخت را باید آزاد گذاشت تا میوه های شیرین گلهای زیبا دهد، نه آزادی در طریق انحراف و به هدر دادن نیروها ❗ ️

در مورد انسان نیز همینطور است، او دارای استعدادهای فوق العاده مهمی است که اگر درست رهبری شود،