در بین نوشتههای ثبت شده از انقلاب رومانی گزارش جالبی

۱- در بین نوشته‌های ثبت شده از انقلاب رومانی، گزارش جالبی بود. گزارش از مردی که ازش می‌پرسند حست نسبت به امروز چیه؟ مرد پاسخ میده: چه حسی و چه روزی؟ بهش میگن روز سقوط چائوشسکو! مرد پاسخ میده چه سقوطی؟ بهش میگن مگه خیابون‌ها رو نمی‌بینی که همه خوشحالن؟ مرد پاسخ میده: خُب شاید از چیز دیگه‌ای خوشحال‌اند. بهش میگن نه، امروز حکومت چائوشسکو سقوط کرد. مرد که شوکه شده، پاسخ میده: باور نمی‌کنم! باید برم خونه و ببینم تلویزیون اعلام می‌کنه یا نه.

۲- در شوروی، زمانی که استالین مُرد، خیلی‌ها مرگ استالین رو باور نداشتند، حتی بعد از تشییع جنازه و نمایش جنازه‌اش. شایعه‌ای بین مردم پخش شده بود که استالین زنده‌ست و مرگش یک نمایش بوده.

۳- در خاطراتی که مربوط به زمان فرو ریختنِ دیوار برلین هست، به این اشاره شده که خیلی‌ها این موضوع رو باور نداشتند و باید خودشون از نزدیک فروپاشی دیوار رو می‌دیدند تا باور کنند.

نقطه مشترک تمام این‌ها در «باور آدم‌هاست» و نقطه مشترک تمام این مدل حکومت‌ها، «کنترل همین باورهاست». چیزی که این حکومت‌ها رو نگه داشته، ایجاد تصوری از «همیشگی» بودن اون‌هاست. باوری که مستقیم در «ذهن» همه کاشته شده و دائم بهشون یادآوری می‌شه. این باور، آدم‌هایی رو میسازه که حتی «نمی‌تونند فردای بدون اون حکومت رو تصور کنند». طوری که ضعف‌های اون حکومت رو می‌بینن، آسیب‌هایی که دیده رو می‌بینن، دست و پا زدن‌ها رو می‌بینن، حتی سقوط رو می‌بینن، اما باور نمی‌کنن و هضم موضوع براشون سخته .

آدم‌هایی ساخته شدن که هر اتفاقی بیفته، خودشون؛ یک راه فرار برای حکومت باقی گذاشتن و راهِ فراری برای خودشون نمی‌بینن. خودشون؛ ضعف‌های حکومت رو می‌پوشونن. خودشون؛ از قبل دست‌هاشون بالاست و تسلیمن.