بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت دوم :
در این بیان ضمن آن که تفهیم می‌ گردد، عبادت، رشد، کمال و سیر الی‌ الله به تنهایی میسر نیست وحد مطلوب به شرط همسویی و وحدت جامعه قابل حصول است، مسلمان به خداوند کریم اذعان و به خودش مکرر و مستمر القا می‌نماید که من حتی اگر تنها وسط یک جنگل باشم و یا در میان انبوه کفار زندگی کنم نیز خودم را از جمع موحدین و مسلمین می‌دانم و از آنها جدا نیستم. اگر چه پیکرم در جایی دیگر باشد.
در نماز و نماز جماعت، حمد در دو بخش، بیان معرفت نسبت به خداوند متعال و نیز اعلام مواضع و نگاه عبد به حال و آینده است.و بدیهی است که وقتی جمعی به منظور واحدی در محضر بزرگی حاضر می‌ شوند، یک نفر سخنگوی آنان می‌گردد.
ضمن آن که دنباله‌ روی، همسویی و تبعیت از امام نیز متجلی می‌گردد.
ممکن است این سؤال پیش‌ آید که پس چرا ذکر رکوع و سجود و ... به صورت فرادا بیان می‌گردد؟ اگر به فرازهای نماز دقت فرمایید،مشهود است که ازسه بخش عمده تشکیل شده است که عبارتند از قرائت، ذکر و تشهد.در این میان حمد همان جهان‌بینی، اعلام مواضع و نگاه عبد به معبود است. و فقط هدف و راه مشترک است که جماعت را تشکیل می‌ دهد. بدیهی است که حرکت صحیح در یک مسیر به سوی یک هدف، راهنما، بلد و امام می‌خواهد که او سخنگوی جمع پیرو خود نیز می‌ باشد. اما ذکر یک مسئله‌ شخصی است. یاد و یادآوری عظمت، جلال و جمال الهی است، کرنش است و ابراز محبت و ادب. و دیگری نمی‌ تواند به جای کسی متذکر این معانی گردد. شهادت نیز اقرار به شهود است و شهود یا تشهد نیز بیان رسیدن به علم و یقین است که آن نیز مسئله‌ فردی است و علم، یقین و شهود دیگران، مشکلی از فرد حل نمی‌کند. لذا این اذکار به صورت فرادا بیان می‌گردد.
البته هزاران هزار حکمت دیگر نیز در یک حکم وجود دارد و آن چه بیان گردید فقط جهت تقریب ذهن بود.(پایان)