بسم الله الرحمن الرحیم
بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت اول :
صفاتی که خداوند سبحان به انسان عطا نموده، همه لازمه حیات، رشد و کمال انسان میباشند؛ لذا اولاً هیچ کدام بد نیستند، ثانیاً هیچ کدام تا انسان زنده و سالم است، ریشه کن نمیشوند؛ اما انسان میتواند و باید، آنها را تحت اختیار خود داشته باشد و به جا،درست ومفید ازآنها استفاده کند.
عُجب :عُجب به فارسی، همان خود شگفتی میباشد، تا جایی که آدمی خود را عجیبتر یاممتاز بر دیگران میبیند و اگردیدن امتیازات معقول و منطقی باشد، هیچ اشکالی ندارد؛ اشکال آنجاست که سبب خود شگفتی و خود شیفتگی گردند.
ریشۀ عُجب، همان حُبّ نَفس دوست داشتن خود است که در هر انسان زنده، سالم و عاقلی وجود دارد و اگر کسی خودش را دوست نداشته باشد، هیچ کار خیری برای خودش به انجام نمیرساند و دیگران را نیز دوست نخواهد نداشت.
انسان به خودش نگاه میکند و میبیند امتیازاتی داردکه سایرموجودات و حتی فرشتگان نیز از آن برخوردار نمی باشند؛ اگر مسلمان و مؤمن باشد، می بیند خدا او را هدایت نموده و امتیازاتی دارد که میلیاردها انسان دیگر ندارند. بنابراین، آدمی مبتنی بر همین امتیازات، کمالات و امکانات، کارهایی انجام میدهد که شاید همگان نتوانند انجام دهند؛ در رشتهای تحصیل تخصصی می نماید. به اکتشافی میرسد یا اختراعی می نماید - نمازش را اول وقت و با توجه اقامه میکند - یتیم نوازی میکند - در جبهههای جهادی، از جنگ میدانی گرفته تا جنگ نرم و از جمله جهاد تبیین، و در خودسازی جهاد اکبر، مجاهدت تلاش دشمن ستیزمیکند وبه موفقیتها ورشدی میرسد.اما، شیاطین جنّ و انس، از همین راه وارد می شوند و بر آتش هوای نفس او میدمند و به او القا میکنند که تو از دیگران برتری و او را وسوسه می کنند که خود را نسبت به دیگران عجیب ببیند و خود پسندی نماید! این همان عُجب مذموم و مُهلک میباشد.
راه کار غلبه بر عُجب : آدمی باید ابتدا با چشمی واقعبین، خودش راببیند که به رغم امتیازاتش، بسیار ضعیف است، نه چیز زیادی می داند، نه کار زیاد و خاصی از او برمیآید، و در امتیازات موجود نیز چیزی از خود ندارد؛ سپس خدا را ببیند که تمامی نعمات و توفیقات از اوست و اگر لحظهای، حتی فقط در یک امر رها شود، به هلاکت می رسد!
امام باقر علیهالسلام میفرمایند: وَ سُدَّ سَبِیلَ الْعُجْبِ بِمَعْرِفَةِ النَّفْسِ؛ و راه خود شگفتی -خود پسندی را با معرفت نفس - خودشناسی ببند!(تحف العقول، ص 275)(ادامه دارد...)
پاسخ قسمت اول :
صفاتی که خداوند سبحان به انسان عطا نموده، همه لازمه حیات، رشد و کمال انسان میباشند؛ لذا اولاً هیچ کدام بد نیستند، ثانیاً هیچ کدام تا انسان زنده و سالم است، ریشه کن نمیشوند؛ اما انسان میتواند و باید، آنها را تحت اختیار خود داشته باشد و به جا،درست ومفید ازآنها استفاده کند.
عُجب :عُجب به فارسی، همان خود شگفتی میباشد، تا جایی که آدمی خود را عجیبتر یاممتاز بر دیگران میبیند و اگردیدن امتیازات معقول و منطقی باشد، هیچ اشکالی ندارد؛ اشکال آنجاست که سبب خود شگفتی و خود شیفتگی گردند.
ریشۀ عُجب، همان حُبّ نَفس دوست داشتن خود است که در هر انسان زنده، سالم و عاقلی وجود دارد و اگر کسی خودش را دوست نداشته باشد، هیچ کار خیری برای خودش به انجام نمیرساند و دیگران را نیز دوست نخواهد نداشت.
انسان به خودش نگاه میکند و میبیند امتیازاتی داردکه سایرموجودات و حتی فرشتگان نیز از آن برخوردار نمی باشند؛ اگر مسلمان و مؤمن باشد، می بیند خدا او را هدایت نموده و امتیازاتی دارد که میلیاردها انسان دیگر ندارند. بنابراین، آدمی مبتنی بر همین امتیازات، کمالات و امکانات، کارهایی انجام میدهد که شاید همگان نتوانند انجام دهند؛ در رشتهای تحصیل تخصصی می نماید. به اکتشافی میرسد یا اختراعی می نماید - نمازش را اول وقت و با توجه اقامه میکند - یتیم نوازی میکند - در جبهههای جهادی، از جنگ میدانی گرفته تا جنگ نرم و از جمله جهاد تبیین، و در خودسازی جهاد اکبر، مجاهدت تلاش دشمن ستیزمیکند وبه موفقیتها ورشدی میرسد.اما، شیاطین جنّ و انس، از همین راه وارد می شوند و بر آتش هوای نفس او میدمند و به او القا میکنند که تو از دیگران برتری و او را وسوسه می کنند که خود را نسبت به دیگران عجیب ببیند و خود پسندی نماید! این همان عُجب مذموم و مُهلک میباشد.
راه کار غلبه بر عُجب : آدمی باید ابتدا با چشمی واقعبین، خودش راببیند که به رغم امتیازاتش، بسیار ضعیف است، نه چیز زیادی می داند، نه کار زیاد و خاصی از او برمیآید، و در امتیازات موجود نیز چیزی از خود ندارد؛ سپس خدا را ببیند که تمامی نعمات و توفیقات از اوست و اگر لحظهای، حتی فقط در یک امر رها شود، به هلاکت می رسد!
امام باقر علیهالسلام میفرمایند: وَ سُدَّ سَبِیلَ الْعُجْبِ بِمَعْرِفَةِ النَّفْسِ؛ و راه خود شگفتی -خود پسندی را با معرفت نفس - خودشناسی ببند!(تحف العقول، ص 275)(ادامه دارد...)
- ۱۴۶
- ۱۱ مرداد ۱۴۰۴
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط