برخی اصطلاحات عرفانی در ادبیات سالکان و عارفان:

برخی اصطلاحات عرفانی در ادبیات سالکان و عارفان:

«صومعه»=مقام توجه دل، مجلس عرفا و اؤلیاء، مقام تجرید و تَفَرُّد و قطع علائق از ماسوی الله
«صَهبا»=شراب الست، توجه و تجلّی ازلی
«ضیاء»=رؤیت اشیاء به عین حق
«طامات»=مطالبی که دو اوایل سلوک بر زبان سالک آید
«طایر گلشن قدس»= روح انسانی
«طبیب دل»=حضرت رسول اکرم(صلی الله علیه و اله و سلم)
«ُطرّه»=پیچش سیرو سلوکی، حالات سالک در مرحله سیر و سلوک
«طریق»=طریقت، راه و مسلک خاص اهل عرفان
«طلعت»=تجلیّات جمال حق
«طوالع»=تجلی اسمء الهی بر باطن عبد
«ظلال»= اسماء الهی
«ظلمت آباد»= جهان عنصری(طبیعت) و نفسانی
«عارض»= تجلّیات جمالی، چیزی که بر قلب انسان عارض شود
«عارف»=شناسنده حق از طریق کشف و شُهود و نه از راه عقل و استدلال
«عالم امر»=ملکوت و عالم غیب، مقابل عالم خَلق
«عالم جبروت»=ذات قدیم
«عالم صغیر»= انسان
«عالم غیب»=مرتبه اَحَدّیّت
«عالم قدس»=عالم اسماء و صفات
«عالم مُلک»=عالم ناسوت؛ دنیا، عالم محسوس و عالم شهادت
«عرفان»=شناسایی حق تعالی
«عشق»=محبت مفرط؛ آتشی درونی که غیرمحبوب را سرتاسر می سوزاند
«عقل اول»= مرتبه وحدت؛ نور محمدی، جبرئیل امین
«علم الیقین»=علم مبتنی بر برهان عقلی و اقامه دلیل
«علم طریقت»= علم باطن
«علم لَدُنی»= علم بی واسطه بنده از خداوند شامل وحی، الهام، و شهود
«عَنقا»= انسان کامل
«عوالم اربعه»=عالم لاهوت، ملکوت، جبروت، ناسوت(مُلک)
«عهد»= از مقامات صدیقان
«عین الیقین»=یقینی که از راه کشف و مشاهده به دست آید
«غالیه=نسیم عنایت الهی در مشام مشتاقان
«غرب»=عالم اجساد و ابدان
«غَلَبات»=شدت شُکر
«غمزه»=فیض و جذبه باطنی در وجود سالک
«غوث»=قطب، مرشد، ولی خدا
«فتح»=گشایش روحی و عرفانی
«فتوح»=واردات و مکاشفات و معارف
«فراست»=کشف یقین و آگاهی بر صورت غیب
«فَرَج»=بیرون آمدن سالک از قیود بشری
«فقر»=نیاز بنده به خدای تعالی
«فنا=فانی شدن بنده در خدا
«فیض»=القای امری در قلب سالک، الهام
«قبض و بَسط»=گرفتگی و گشادگی روح
«قُرب»=زوال حجاب بین بنده و خالق
«قشر»= عالَم ظاهر که باطن را از فساد نگهدارد
«قُطب»=انسان کامل دستگیر سالک، غوث
«قُطب اَلاَقطاب»=حقیقت محمدیه صلی الله علیه و آله
«قلندر و قلندری»=تَجَرُّد و رهایی از دو عالم
«قُمار»=سرباختن در راه حضرت حق
«قیامت صغری»=موت ارادی
«کامل و کاملان»=اولیاء الله که جامع مراتب شریعت، طریقت و حقیقت اند.






به نقل از: «عبدالرحیم گواهی، عُذر تقصیر به پیشگاه عرفان و تصوف اسلامی، صص 84-83»