این تفسیر داستایوفسکی از "آزادی" چقدر عمیق است:

این تفسیر داستایوفسکی از "آزادی" چقدر عمیق است:

آزادی برای همه ملت ها، سقف دارد.
سقف آزادی رابطه‌ی مستقیم
با قامت فکری مردمان دارد.
با همت بلند مردمان، سقف بلند میشود.
در جامعه ای که قامت تفکر و همت مردم کوتاه باشد،سقف آزادی هم بهمان نسبت کوتاه
میشود.
وقتی سقف آزادی کوتاه باشد، آدمهای بزرگ سرشان آنقدر به سقف میخورد که حذف میشوند.
آدمهای کوتوله اما راحت جولان میدهند.
بعضی از آدمهای بزرگ هم برای بقا، آنقدر سرشان را خم میکنند که کوتوله میشوند.
آن وقت سقف ها هی پایین و پایین تر می آید و مردم هی بیشتر و بیشتر قوز میکنند،
تا اینکه تا کمر خم میشوند و دیگر نمیتوانند قد راست کنند.
آزادیِ مردم نیز میشود یواشکی و زندگی شان میشود جهنم!!..