بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت دوم :
مُتَوَحِّدٌ إِذْ لَا سَكَنَ يَسْتَأْنِسُ بِهِ وَ لَا يَسْتَوْحِشُ لِفَقْدِهِ - یگانه است چرا که او را مونسی نبوده تا به آن انس گیرد و از فقدان آن دچار وحشت شود؛
أَنْشَأَ الْخَلْقَ إِنْشَاءً وَ ابْتَدَأَهُ ابْتِدَاءً بِلَا رَوِيَّةٍ أَجَالَهَا وَ لَا تَجْرِبَةٍ اسْتَفَادَهَا وَ لَا حَرَكَةٍ أَحْدَثَهَا وَ لَا هَمَامَةِ نَفْسٍ اضْطَرَبَ فِيهَا -بساط هستى را بدون پیشینه بدون وسایل و وسائط گسترانید و نخستين بنياد خلقت را بى سابقه هستى بنا نهاد آغاز نمود بدون به‌کارگیری اندیشه و سود جستن از تجربه و آزمایش و بی‌آنکه حرکتی از خود پدید آورد و فکر و خیالی که تردید و اضطراب در آن روا دارد.(نهج البلاغه خطبه 1)
بنابراین، خلق اولی پدید آمده که بی‌واسطه و به امر الهی وجود یافته و تمامی فیوضات و کمالات را مستقیم و بدون واسطه از خداوند متعال اخذ نموده است؛ لذا خلق اول، همان اکمل، اشرف و احبّ مخلوقات می باشد؛ یعنی همان حضرت محمد مصطفی صلوات الله علیه و آله، چنان که فرمود: أوَّلُ ما خَلقَ اللّه ُ نُوري - نخستين چيزى كه خدابيافريد،نورمن بود.(بحار الأنوار‌: 1/97/7)
از ایشان به بعد، هر چه خلق شده و وجود یافته، از نور ایشان و به واسطۀ ایشان خلق شده است.
مثال:
اگر چه مثال، نمی‌تواند گویای تمام حقیقت باشد، اما برای نزدیک شدن ذهن و امکان تصور لازم است.
فرض بگیرید که دریای بزرگی که به اقیانوس متصل است، در مالکیت شما قرار دارد. ظرف آبی به ظرفیت چند میلیون لیتر می‌آورید و از آب دریا در آن می‌ریزید؛ وقتی پر شد، به ظرف دیگری که زیر آن قرار دادید سرریز می‌شود، آن که پر شد، به ظروف دیگر سرریز می‌گردد؛ و البته هر ظرفی، آب را به اندازۀ ظرفیت خود می‌گیرد، اما آن چه در تمامی این ظروف جریان دارد، همان آب دریاست.
رحمت إلهی، همان وجود بخشی اوست، لذا فرموده همه چیز را شامل می‌شود - وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ - و رحمتم همه چيز را فرا گرفته است.(سوره اعراف بخشی از آیه 156)
چرا که هر چیزی، ابتدا از فیض وجود برخوردار می‌گردد و پس از پیدایش سایر فیوضات را دریافت می‌نماید؛ اما وقتی خلقت را آغاز نمود و رحمت را متجلی ساخت، خلق اول رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ - می‌شود؛ و واسطۀ هستی بخشی خداوند متعال، به سایر موجودات می‌گردد.
اگر دانشمند - علیم، کسی را از علم خودش برخوردار گرداند، او نیز به اندازۀ ظرفیت خود، علیم می‌ شود؛ سپس دیگران را تحت تعلیم قرار می‌دهد، یعنی آن علم سرریز می‌ شود در ظرف وجودی دیگران، و آنها نیز دیگران را تحت تعلیم قرار می‌ دهند(ادامه دارد...)